(ភ្នំពេញ)៖ កម្ពស់របស់មនុស្ស មានខ្ពស់ មានទាប។ ហេតុអ្វីប្រជាជនហូឡង់មានមធ្យមកម្ពស់ ខ្ពស់ជាងប្រជាជនកម្ពុជា? ហើយហេតុអ្វីមធ្យមកម្ពស់របស់ស្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូង កើនឡើងរហូតដល់ជាង ២០សង់ទីម៉ែត្រ ក្នុងរយៈពេលមួយសតវត្ស? តើកម្ពស់ខ្ពស់ ឬទាប របស់មនុស្ស កំណត់ដោយហ្សែនពីកំណើត ឬអាចប្រែប្រួលដោយសារអាហារ សុខភាព និងបរិស្ថានរស់នៅ? ហើយសម្រាប់កម្ពុជា តើមនុស្សជំនាន់ក្រោយអាចមានកម្ពស់មធ្យមខ្ពស់ជាងជំនាន់បច្ចុប្បន្នដែរឬទេ?

សូមតាមដានការស្រាវជ្រាវបែបវិទ្យាសាស្ត្រ ក្នុងកម្មវិធី Fresh Exclusive៖

ប្រជាជនកម្ពុជាមានកម្ពស់មធ្យមទាបជាងប្រជាជននៅប្រទេសអឺរ៉ុបមួយចំនួន ដូចជាប្រទេសហូឡង់ជាដើម។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍នោះគឺ នៅទ្វីបអាស៊ីដូចគ្នា កម្ពស់មធ្យមរបស់ប្រជាជនកូរ៉េខាងត្បូង បានកើនឡើងយ៉ាងច្រើនក្នុងរយៈពេលមួយសតវត្សកន្លងមក។

តើអ្វីដែលធ្វើឱ្យមនុស្សនៅប្រទេសខ្លះមានកម្ពស់មធ្យមខ្ពស់ជាងប្រទេសផ្សេងទៀត? តើហ្សែន អាហារូបត្ថម្ភ ឬបរិស្ថានរស់នៅ ដែលជាកត្តាសំខាន់ជាងគេ? ហើយតើការកែលម្អសុខភាព និងជីវភាពរស់នៅ អាចធ្វើឱ្យកម្ពស់មធ្យមរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាកើនឡើងនៅជំនាន់ក្រោយបានដែរឬទេ?

ការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្របង្ហាញថា កម្ពស់មនុស្សមិនត្រូវបានកំណត់ដោយហ្សែន (Genetics) តែមួយមុខឡើយ ប៉ុន្តែជាលទ្ធផលនៃកត្តារួមគ្នា រវាងហ្សែន អាហារូបត្ថម្ភ សុខភាព និងបរិស្ថានរស់នៅ។

ហ្សែនមានឥទ្ធិពលលើកម្ពស់របស់មនុស្សម្នាក់ៗក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែអាហារគ្រប់គ្រាន់ សុខភាពល្អ និងលក្ខខណ្ឌរស់នៅសមស្រប ក៏ជួយឱ្យកុមារលូតលាស់បានពេញលេញតាមសក្តានុពលរបស់ខ្លួនផងដែរ។
ភស្តុតាងសំខាន់គឺ កម្ពស់មធ្យមរបស់ប្រជាជន អាចកើនឡើងយ៉ាងច្រើនក្នុងរយៈពេលត្រឹមប៉ុន្មានជំនាន់ ដោយមិនចាំបាច់មានការផ្លាស់ប្តូរហ្សែនយ៉ាងធំធេងឡើយ។

*ហ្សែន៖ ហេតុអ្វីកូនខ្លះខ្ពស់ដូចឪពុកម្តាយ?
ហ្សែន (Genes) គឺជាកត្តាជីវសាស្ត្រសំខាន់មួយ ដែលកូនទទួលមរតកពីឪពុកម្តាយ។ ជាទូទៅ កូនដែលមានឪពុកម្តាយខ្ពស់ ក៏មានទំនោរខ្ពស់ដែរ ប៉ុន្តែមិនមែនគ្រប់ករណីទាំងអស់ឡើយ ព្រោះកម្ពស់ក៏អាស្រ័យលើអាហារូបត្ថម្ភ សុខភាព និងលក្ខខណ្ឌរស់នៅផងដែរ។

យោងតាមវិទ្យាស្ថានសុខភាពជាតិអាមេរិក (NIH) ភាពខុសគ្នាផ្នែកហ្សែន អាចពន្យល់បានប្រហែល ៨០ភាគរយនៃភាពខុសគ្នានៃកម្ពស់រវាងបុគ្គល ក្នុងប្រជាជនដែលបានសិក្សា។ កម្ពស់មនុស្ស ពាក់ព័ន្ធនឹងហ្សែនជាច្រើន មិនមែនហ្សែនតែមួយនោះទេ។

ទោះជាយ៉ាងណា តួលេខ ៨០ភាគរយនេះមិនមានន័យថា ភាពខុសគ្នានៃកម្ពស់រវាងប្រជាជនកម្ពុជា និងហូឡង់ បណ្តាលមកពីហ្សែន ៨០ភាគរយឡើយ។ ការប្រៀបធៀបរវាងប្រទេស ត្រូវពិចារណាទាំងហ្សែន ប្រវត្តិអាហារូបត្ថម្ភ សុខភាព និងបរិស្ថានរស់នៅ។

*ហូឡង់ និងអេស្ប៉ាញ៖ នៅអឺរ៉ុបដូចគ្នា ហេតុអ្វីកម្ពស់ខុសគ្នា?
ហូឡង់ជាប្រទេសមួយ ដែលមានប្រជាជនមធ្យមកម្ពស់ ខ្ពស់បំផុតក្នុងពិភពលោក ខណៈប្រជាជនអេស្ប៉ាញមានមធ្យមកម្ពស់ ទាបជាង ទោះបីជាប្រទេសទាំងពីរស្ថិតនៅទ្វីបអឺរ៉ុបដូចគ្នាក៏ដោយ។

ការសិក្សារបស់ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអន្តរជាតិ NCD Risk Factor Collaboration (NCD-RisC) ដែលចេញផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្តី eLife ឆ្នាំ២០១៦ បានវិភាគទិន្នន័យកម្ពស់ពីមនុស្សជាង ១៨,៦លាននាក់ ក្នុងប្រទេសចំនួន២០០។ លទ្ធផលបង្ហាញថា បុរសហូឡង់ដែលកើតឆ្នាំ១៩៩៦ មានកម្ពស់មធ្យមប្រហែល ១៨២,៥សង់ទីម៉ែត្រ ដែលស្ថិតក្នុងចំណោមកម្រិតខ្ពស់បំផុតលើពិភពលោក។

ភាពខុសគ្នានៃមធ្យមកម្ពស់រវាងប្រជាជនហូឡង់ និងអេស្ប៉ាញ អាចពាក់ព័ន្ធនឹងហ្សែន អាហារូបត្ថម្ភ សុខភាព និងប្រវត្តិលក្ខខណ្ឌរស់នៅ។ ប៉ុន្តែការសិក្សាអំពីកម្ពស់តែមួយមុខ មិនអាចបញ្ជាក់ថាកត្តាណាមួយជាមូលហេតុចម្បងបានឡើយ។

*កូរ៉េខាងត្បូង៖ ភស្តុតាងថាកម្ពស់មនុស្សអាចកើនឡើងពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់
ករណីកូរ៉េខាងត្បូងផ្តល់ភស្តុតាងវិទ្យាសាស្ត្រដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍សម្រាប់ប្រទេសអាស៊ី រួមទាំងកម្ពុជា។

ការសិក្សារបស់ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអន្តរជាតិ NCD Risk Factor Collaboration ដែលចេញផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្តី eLife ឆ្នាំ២០១៦ បានរកឃើញថា ស្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូងដែលកើតឆ្នាំ១៩៩៦ មានមធ្យមកម្ពស់ ខ្ពស់ជាងស្ត្រីដែលកើតឆ្នាំ១៨៩៦ រហូតដល់ ២០,២សង់ទីម៉ែត្រ។ ចំណែកបុរសអ៊ីរ៉ង់ មនមធ្យមកម្ពស់ បានកើនឡើង ១៦,៥សង់ទីម៉ែត្រ ក្នុងរយៈពេលដូចគ្នា។

តួលេខនេះជាការប្រៀបធៀបមធ្យមកម្ពស់ រវាងមនុស្សពីរជំនាន់កំណើតដែលឃ្លាតគ្នា១០០ឆ្នាំ មិនមែនជាការកើនកម្ពស់របស់មនុស្សម្នាក់ក្រោយពេញវ័យនោះទេ។

ការប្រែប្រួលដ៏ធំនេះបង្ហាញថា អាហារូបត្ថម្ភ សុខភាព និងលក្ខខណ្ឌរស់នៅ អាចមានឥទ្ធិពលយ៉ាងសំខាន់លើកម្ពស់មធ្យមរបស់ប្រជាជន ដោយមិនចាំបាច់មានការផ្លាស់ប្តូរហ្សែនយ៉ាងធំធេងក្នុងរយៈពេលខ្លីឡើយ។ នេះជាមេរៀនសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា ក្នុងការយកចិត្តទុកដាក់លើសុខភាព និងការលូតលាស់របស់កុមារជំនាន់ក្រោយ។

*អាហារ និងសុខភាព៖ ហេតុអ្វីកុមារខ្លះលូតលាស់មិនបានពេញលេញ?
កម្ពស់មនុស្សមិនអាស្រ័យលើហ្សែន តែមួយមុខឡើយ។ អាហារូបត្ថម្ភ និងសុខភាពចាប់តាំងពីក្នុងផ្ទៃម្តាយ រហូតដល់វ័យកុមារ និងវ័យជំទង់ ក៏មានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការលូតលាស់រាងកាយផងដែរ។

កុមារត្រូវការប្រូតេអ៊ីន ថាមពល កាល់ស្យូម វីតាមីន និងសារធាតុចិញ្ចឹមផ្សេងៗ ដើម្បីឱ្យឆ្អឹង និងរាងកាយលូតលាស់បានល្អ។ ការខ្វះអាហាររយៈពេលយូរ ឬការឆ្លងជំងឺញឹកញាប់ អាចរារាំងការលូតលាស់នេះ។

អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ពន្យល់ថា បញ្ហាក្រិនលូតលាស់ (Stunting) ដែលវាយតម្លៃតាមកម្ពស់ទាបជាងស្តង់ដារសម្រាប់អាយុ អាចពាក់ព័ន្ធនឹងកង្វះអាហារូបត្ថម្ភ និងជំងឺឆ្លងកើតឡើងញឹកញាប់។ WHO ក៏សង្កត់ធ្ងន់ថា ១,០០០ថ្ងៃដំបូង ចាប់ពីការចាប់កំណើតក្នុងផ្ទៃម្តាយរហូតដល់អាយុពីរឆ្នាំ ជាដំណាក់កាលដ៏សំខាន់សម្រាប់ការលូតលាស់រាងកាយ និងការអភិវឌ្ឍខួរក្បាល។

ទោះជាយ៉ាងណា មនុស្សដែលមានកម្ពស់ទាប មិនមែនសុទ្ធតែខ្វះអាហារនោះទេ ព្រោះកម្ពស់ទាបក៏អាចជាលក្ខណៈតំណពូជ ឬពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាសុខភាពផ្សេងៗផងដែរ។

*តើកម្ពស់មធ្យមរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាអាចកើនឡើងនៅជំនាន់ក្រោយដែរឬទេ?
ចម្លើយតាមវិទ្យាសាស្ត្រគឺ អាចទៅរួច។ ប្រសិនបើកុមារកម្ពុជាទទួលបានអាហារូបត្ថម្ភគ្រប់គ្រាន់ ការថែទាំសុខភាពល្អ ទឹកស្អាត អនាម័យ និងការការពារជំងឺ កម្ពស់មធ្យមរបស់ប្រជាជនជំនាន់ក្រោយអាចកើនឡើងបាន។

ការសិក្សាអំពីកូរ៉េខាងត្បូង ដែលបង្ហាញថាកម្ពស់មធ្យមរបស់ស្ត្រី បានកើនឡើង ២០,២សង់ទីម៉ែត្រ រវាងជំនាន់កំណើតឆ្នាំ១៨៩៦ និង១៩៩៦ ជាភស្តុតាងថា កម្ពស់មធ្យមអាចប្រែប្រួលយ៉ាងច្រើនក្នុងរយៈពេលមួយសតវត្ស។ ប៉ុន្តែតួលេខនេះមិនអាចយកមកព្យាករណ៍សម្រាប់កម្ពុជាដោយផ្ទាល់បានឡើយ។

ដើម្បីវាយតម្លៃលទ្ធភាពនេះ កម្ពុជា ត្រូវការទិន្នន័យកម្ពស់តាមអាយុ ភេទ និងជំនាន់កំណើត រួមជាមួយទិន្នន័យអាហារូបត្ថម្ភ និងសុខភាពកុមារ។

ទោះជាយ៉ាងណា គោលដៅសំខាន់មិនមែនធ្វើឱ្យប្រជាជនកម្ពុជាខ្ពស់ដូចប្រជាជនហូឡង់នោះទេ ប៉ុន្តែធានាឱ្យកុមារគ្រប់រូបមានឱកាសលូតលាស់ពេញលេញតាមសក្តានុពលធម្មជាតិរបស់ខ្លួន។

*តើទំនាញផែនដីអាចធ្វើឱ្យមនុស្សខ្ពស់ ឬទាបដែរឬទេ?
ក្រៅពីហ្សែន អាហារូបត្ថម្ភ និងសុខភាព តើទំនាញផែនដី (Earth's Gravity) អាចជាកត្តាកំណត់កម្ពស់មនុស្សដែរឬទេ?
តាមវិទ្យាសាស្ត្រ ទំនាញផែនដីមិនស្មើគ្នាទាំងស្រុងនៅគ្រប់ទីកន្លែងឡើយ។ វាខ្សោយជាងបន្តិចនៅជិតខ្សែអេក្វាទ័រ ដូចជាកម្ពុជា ហើយខ្លាំងជាងនៅតំបន់ជិតប៉ូល។ ភាពខុសគ្នារវាងអេក្វាទ័រ និងប៉ូលមានប្រហែល ០,៥ភាគរយ ដោយសាររូបរាងប៉ោងនៅអេក្វាទ័រ និងការបង្វិលរបស់ផែនដី។

ភស្តុតាងពីអវកាសយានិកបង្ហាញថា ក្នុងស្ថានភាពមីក្រូទំនាញ (Microgravity) ឆ្អឹងខ្នងអាចលាតសន្ធឹង ធ្វើឱ្យកម្ពស់កើនឡើងបណ្តោះអាសន្ន។ ប៉ុន្តែនេះមិនមែនជាការលូតលាស់ឆ្អឹងជាអចិន្ត្រៃយ៍ឡើយ។

អ្វីដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍គឺ កម្ពុជាមានទំនាញខ្សោយជាងហូឡង់បន្តិច ប៉ុន្តែប្រជាជនហូឡង់បែរជាមានកម្ពស់មធ្យម ខ្ពស់ជាងប្រជាជនកម្ពុជា។ ដូច្នេះ មិនមានភស្តុតាងវិទ្យាសាស្ត្ររឹងមាំអាចបញ្ជាក់ថា ភាពខុសគ្នាតិចតួចនៃទំនាញរវាងប្រទេស ជាមូលហេតុសំខាន់នៃភាពខុសគ្នានៃកម្ពស់មនុស្សនោះទេ។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន៖ កម្ពស់មនុស្សជាលទ្ធផលនៃហ្សែន និងលក្ខខណ្ឌរស់នៅ
ការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្របង្ហាញថា កម្ពស់មនុស្សមិនអាចពន្យល់ដោយសញ្ជាតិ ឬពូជសាសន៍តែមួយមុខបានឡើយ។ ហ្សែន មានឥទ្ធិពលលើកម្ពស់ ប៉ុន្តែអាហារូបត្ថម្ភ សុខភាព និងបរិស្ថានរស់នៅ ក៏មានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការលូតលាស់ផងដែរ។

ករណីហូឡង់ និងកូរ៉េខាងត្បូងបង្ហាញថា កម្ពស់មធ្យមអាចខុសគ្នារវាងប្រទេស ហើយក៏អាចប្រែប្រួលពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់ ដោយមិនចាំបាច់មានការផ្លាស់ប្តូរហ្សែនយ៉ាងធំធេង។

សម្រាប់កម្ពុជា ការវិនិយោគលើអាហារូបត្ថម្ភ សុខភាពម្តាយ និងកុមារ ទឹកស្អាត និងអនាម័យ គឺជាការវិនិយោគលើសុខភាព និងអនាគតរបស់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។ គោលដៅមិនមែនធ្វើឱ្យមនុស្សគ្រប់រូបមានកម្ពស់ខ្ពស់នោះទេ ប៉ុន្តែធានាឱ្យកុមារគ្រប់រូបមានឱកាសលូតលាស់ប្រកបដោយសុខភាពល្អ។

«ហ្សែនមានឥទ្ធិពលលើកម្ពស់ខ្ពស់ ឬទាបរបស់មនុស្ស ប៉ុន្តែអាហារូបត្ថម្ភ សុខភាព និងបរិស្ថានរស់នៅ ក៏ជួយកំណត់ថា មនុស្សអាចលូតលាស់បានដល់កម្រិតណាផងដែរ៕