(ភ្នំពេញ)៖ ក្រសួងព័ត៌មាន នៅថ្ងៃទី១៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ បានបើកវេទិកាប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយស្តីពី «ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងព័ត៌មានក្លែងក្លាយ និងពិធីប្រកួតប្រជែងជ័យលាភីអ្នកផលិតមាតិកាប្រយុទ្ធប្រឆាំងព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ឆ្នាំ២០២៦» ក្រោមប្រធានបទ៖ «ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងព័ត៌មានក្លែងក្លាយ និងការលើកកម្ពស់សុចរិតភាពព័ត៌មាននៅក្នុងតំបន់មេគង្គ-ឡានឆាង»។

ពិធីនេះបានធ្វើឡើងក្រោមអធិបតីភាពលោក​ នេត្រ ភក្ត្រា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន នៅសណ្ឋាគារ Sun & Moon Riverside រាជធានីភ្នំពេញ។

កម្មវិធីនេះធ្វើឡើងក្រោមប្រធានបទ «ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងព័ត៌មានក្លែងក្លាយ និងការលើកកម្ពស់សុចរិតភាពព័ត៌មាននៅក្នុងតំបន់មេគង្គ-ឡានឆាង» ក្នុងក្របខ័ណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាង។

លោក ប្រាក់ ថាវអមិដា អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងព័ត៌មាន និងជានាយកគម្រោង បានគូសបញ្ជាក់ថា ព្រឹត្តការណ៍​នេះ​ជា​វេទិកាថ្នាក់​តំបន់ដ៏មានតម្លៃសម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍ជាតិ ការកំណត់​អត្តសញ្ញាណបញ្ហាប្រឈមថ្មីៗក្នុងបរិយាកាសព័ត៌មាន និងការពិភាក្សាអំពី​វិធីសាស្ត្រជាក់ស្តែង​ក្នុងការឆ្លើយ​តបទៅនឹងព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ព័ត៌មានមិនត្រឹមត្រូវ ព័ត៌មានបំភាន់ ពាក្យចចាមអារ៉ាមតាមអនឡាញ មាតិកាដែលត្រូវបានកែច្នៃ មាតិកាសំយោគ និងនិទានកថាដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ។

នាយកគម្រោងរូបនេះ បានបញ្ជាក់ថា​ ព័ត៌មានក្លែងក្លាយមិនអាចត្រូវបានមើលឃើញ​ថាជា​បញ្ហារបស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយតែប៉ុណ្ណោះទៀតឡើយ។ វាបានក្លាយជាបញ្ហាប្រឈមទូលំទូលាយមួយ ដែលប៉ះពាល់ដល់ទំនុកចិត្តសាធារណៈ សុខដុមនីយកម្ម​សង្គម ភាពធន់របស់ជាតិ សន្តិសុខឌីជីថល ទំនុកចិត្តក្នុងតំបន់ សន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយ​ចីរភាព។

លោក ប្រាក់ ថាវអមិដា បានឱ្យដឹងថា វេទិកានេះ​ បានបញ្ជាក់ជាថ្មីអំពីសារៈសំខាន់នៃការចូលរួមពីសង្គមទាំងមូល និងតំបន់ទាំងមូល ដែល​រួម​មាន​ទាំង​រដ្ឋាភិបាល ស្ថាប័នសារព័ត៌មាន អ្នកសារព័ត៌មាន អ្នកអប់រំ សង្គមស៊ីវិល យុវជន អ្នកមានឥទ្ធិពលលើបណ្ដាញសង្គម វេទិកាឌីជីថល ផ្នែក​បច្ចេកវិទ្យា និងប្រជាពលរដ្ឋ។ វេទិកាកាល​ពី​ខែមិថុនាបានសម្រេចលទ្ធផលសំខាន់ៗជាច្រើន។ វាបានលើក​កម្ពស់​ការ​យល់​ដឹងជារួមថាព័ត៌មានមិនត្រឹមត្រូវកំពុងរីករាលដាលកាន់តែលឿន កាន់តែស្មុគស្មាញ កាន់តែពឹង​ផ្អែក​លើ​បច្ចេកវិទ្យា និងមានលក្ខណៈឆ្លងដែនកាន់តែខ្លាំង។ បញ្ញាសិប្បនិម្មិត រូបភាព និងវីដេអូដែលត្រូវបានកែច្នៃ មាតិកាសំយោគ Deepfake កម្មវិធីផ្ញើសារ និងបណ្ដាញទំនាក់ទំនងសង្គម បានធ្វើឱ្យការផលិត និងការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានបំភាន់កាន់តែលឿន និង​កាន់តែពិបាកក្នុងការរកឃើញ។

វេទិកាពេញមួយថ្ងៃនេះមានអ្នកចូលរួមប្រមាណ ៣០០នាក់ រួមមានតំណាងស្ថានទូតនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន និងស្ថានទូតបណ្តាប្រទេសសមាជិកអាស៊ានប្រចាំកម្ពុជា មន្ត្រីនាំពាក្យក្រសួង-ស្ថាប័ន និងរាជធានី-ខេត្ត អ្នកសារព័ត៌មាន អ្នកផលិតមាតិកា អ្នកជំនាញផ្ទៀងផ្ទាត់ព័ត៌មាន តំណាងសង្គមស៊ីវិល វាគ្មិន និងភ្ញៀវកិត្តិយសជាតិ-អន្តរជាតិ មកពីកម្ពុជា ចិន ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា វៀតណាម និងថៃ។

វេទិកានេះក៏នឹងផ្ដោតសំខាន់លើការចែករំលែកបទពិសោធល្អៗ​ លើការផ្ទៀងផ្ទាត់ព័ត៌មានពិត (Fact-checking)​ ការលើកកម្ពស់អក្ខរកម្មប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនិងឌីជីថល​ ការឆ្លើយតបចំពោះការប្រើប្រាស់បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ក្នុងការបង្កើតព័ត៌មានក្លែងក្លាយ និងការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានអំឡុងពេលវិបត្តិព្រមទាំងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការតំបន់ ក្នុងការទប់ស្កាត់ការសាយភាយព័ត៌មានមិនពិតឆ្លងដែន ស្របតាមទិសស្លោក «ផ្ទៀងផ្ទាត់មុនចែករំលែក (Verify Before You Share)» និង «រួមគ្នាដើម្បីសុចរិតភាពព័ត៌មាន (Together for Information Integrity)»។

ជាមួយគ្នានេះ ក្រសួងព័ត៌មានក៏នឹងរៀបចំពិធីប្រគល់ពានរង្វាន់ «ជ័យលាភីអ្នកសារព័ត៌មាន និងអ្នកផលិតមាតិកាប្រឆាំងព័ត៌មានក្លែងក្លាយ» ដល់ម្ចាស់ជ័យលាភីចំនួន ៥រូប ដែលបានផលិតមាតិកាប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត សីលធម៌វិជ្ជាជីវៈ និងមានឥទ្ធិពលវិជ្ជមានដល់សង្គម។

កម្មវិធីនេះត្រូវបានរៀបចំឡើងក្រោមគម្រោង «យុទ្ធនាការប្រឆាំងព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ការពង្រឹងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងប្រឆាំងព័ត៌មានមិនពិត បន្ទាប់ពីកម្មវិធីប្រយុទ្ធប្រឆាំងព័ត៌មានក្លែងក្លាយសម្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាន (ដំណាក់កាលទី២)» ក្នុងក្របខ័ណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាង ដោយប្រើទិសស្លោក «ផ្ទៀងផ្ទាត់ មុនចែករំលែក» និង «រួមគ្នាដើម្បីសុចរិតភាពព័ត៌មាន»។

តាមការរំពឹងទុកវេទិកានេះនឹងរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការកសាងបណ្តាញអ្នកសារព័ត៌មាន និងអ្នកផលិតមាតិកា ដែលមានទំនួលខុសត្រូវខ្ពស់លើកកម្ពស់ទំនុកចិត្តសាធារណៈលើប្រភពព័ត៌មានច្បាស់ការណ៍ ព្រមទាំងពង្រឹងភាពធន់របស់សង្គមជាតិ និងតំបន់មេគង្គ-ឡានឆាងទាំងមូល ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពជាពិសេសវេទិកានេះនឹងជួយពង្រឹងតួនាទីដ៏សំខាន់របស់កម្ពុជាក្នុងការចូលរួមជាមួយប្រទេសជាសមាជិកមហាអនុតំបន់មេគង្គ ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងព័ត៌មានក្លែងក្លាយឆ្លងដែន ដែលបាននឹងកំពុងចរាចរយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅក្នុងតំបន់៕