(ភ្នំពេញ)៖ សង្គ្រាមរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ បានឈានចូលដល់ខែទី៦ហើយ។ ខណៈស្តុកមីស៊ីលសំខាន់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ចាប់ផ្តើមរងសម្ពាធ អ៊ីរ៉ង់បែរជាមិនពង្រីកសង្គ្រាមទេ ប៉ុន្តែបន្តការចរចាជុំវិញច្រកសមុទ្រ Hormuz។

តើនេះ ជាការខកខានឱកាស ឬជាការគណនាយុទ្ធសាស្ត្រ ដែលធំជាងការប្រយុទ្ធនៅលើសមរភូមិ?

Fresh Exclusive មានអត្ថបទវិភាគស៊ីជម្រៅមួយ ជុំវិញបញ្ហានេះ៖

នៅក្នុងសង្គ្រាម គោលការណ៍ទូទៅមួយគឺ៖ នៅពេលភាគីម្ខាងមើលឃើញថា គូសត្រូវចាប់ផ្តើមខ្សោយ ឬខ្វះធនធានយោធាសំខាន់ គេតែងព្យាយាមបង្កើនសម្ពាធ ដើម្បីបម្លែងអត្ថប្រយោជន៍នៅលើសមរភូមិ ទៅជាជ័យជម្នះផ្នែកយោធា ឬយ៉ាងហោចណាស់ ទៅជាឥទ្ធិពលមួយនៅលើតុចរចានយោបាយ។

ប៉ុន្តែ ការវិវត្តចុងក្រោយក្នុងសង្គ្រាមអាមេរិក–អ៊ីរ៉ង់ ហាក់មិនដើរតាមរូបមន្តនេះឡើយ។

ខណៈប្រភពព័ត៌មានរបស់ CNN រាយការណ៍ថា សហរដ្ឋអាមេរិក បានប្រើប្រាស់មីស៊ីលការពារ THAAD ជិតអស់ ៨០ភាគរយ និងមីស៊ីល Patriot អស់ប្រមាណពាក់កណ្តាលនៃស្តុកមុនសង្គ្រាម រហូតមេបញ្ជាការយោធាអាមេរិកព្រមានថា ស្តុកអាវុធសំខាន់កំពុងធ្លាក់ចុះដល់កម្រិត «គួរឱ្យព្រួយបារម្ភ» ទៅហើយនោះ អ៊ីរ៉ង់បែរជាបន្តការចរចាជាមួយប្រទេសអូម៉ង់ ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយលើច្រកសមុទ្រ Hormuz ជាជាងពង្រីកការវាយប្រហាររបស់ខ្លួន។

ដូច្នេះ សំណួរសំខាន់គឺ៖ ហេតុអ្វីអ៊ីរ៉ង់មិនបង្កើនសម្ពាធ ខណៈសហរដ្ឋអាមេរិកហាក់កំពុងប្រឈមបញ្ហាស្តុកមីស៊ីលសំខាន់? តើទីក្រុងតេហេរ៉ង់កំពុងខកខានឱកាសយុទ្ធសាស្ត្រ ឬក៏កំពុងជ្រើសរើសផ្លូវ ដែលអាចផ្តល់ផលប្រយោជន៍រយៈពេលវែងជាងនេះ?

មនុស្សជាច្រើនអាចសន្និដ្ឋានថា ការខ្វះស្តុកមីស៊ីលរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក គឺជាឱកាសមាសសម្រាប់អ៊ីរ៉ង់។ ប៉ុន្តែព័ត៌មានពី CNN និង Al Jazeera កំពុងបង្ហាញការវិវត្តនៅលើដី ដែលមានរូបភាពស្មុគស្មាញជាងនោះ។

CNN រាយការណ៍ពីការថយចុះនៃស្តុកមីស៊ីលរបស់អាមេរិក ខណៈ Al Jazeera វិញ បង្ហាញថា អ៊ីរ៉ង់កំពុងផ្តោតលើការចរចាជាមួយអូម៉ង់ ដើម្បីស្វែងរកការរៀបចំថ្មីសម្រាប់ច្រកសមុទ្រ Hormuz ជាជាងការពង្រីកសង្គ្រាម។ ដូច្នេះ សំណួរស្នូលនៃអត្ថបទនេះ គឺ៖

ហេតុអ្វីអ៊ីរ៉ង់មិនជ្រើសរើសការបង្កើនសម្ពាធនៅលើសមរភូមិ ប៉ុន្តែបែរជាព្យាយាមបម្លែងសម្ពាធយោធា ទៅជាអានុភាពលើតុចរចាទៅវិញ?

*ការខ្វះមីស៊ីលសំខាន់ មិនមានន័យថា សហរដ្ឋអាមេរិកបាត់បង់អានុភាពយោធានោះទេ
សេចក្តីរាយការណ៍របស់ CNN អំពីការថយចុះនៃស្តុកមីស៊ីល THAAD និង Patriot បានបង្កើតការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង។ ប៉ុន្តែ ការខ្វះស្តុកមីស៊ីលប្រភេទខ្លះ មិនមានន័យថា សហរដ្ឋអាមេរិកបាត់បង់សមត្ថភាពយោធា ឬអំណាចទប់ស្កាត់គូប្រជែងនោះទេ។

ផ្ទុយទៅវិញ វាបង្ហាញថា សង្គ្រាមដែលអូសបន្លាយ កំពុងធ្វើឱ្យការរក្សាស្តុកអាវុធទំនើបមានថ្លៃដើមកាន់តែខ្ពស់ និងបង្ខំឱ្យទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន គិតគូរពីការបែងចែកធនធានសម្រាប់វិបត្តិសន្តិសុខផ្សេងៗនាពេលអនាគត។ ទន្ទឹមនឹងនេះ មន្ទីរបញ្ចកោណ ក៏កំពុងពន្លឿនការផលិតមីស៊ីលបន្ថែម ដើម្បីស្ដារស្តុកឡើងវិញ។

សម្រាប់អ៊ីរ៉ង់ នេះមានន័យថា ការមើលឃើញស្តុកមីស៊ីលរបស់អាមេរិកធ្លាក់ចុះ មិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ដើម្បីសន្និដ្ឋានថា គូប្រជែងកំពុងបាត់បង់អំណាចយោធានោះទេ។ ការបង្កើនសម្ពាធនៅពេលនេះ អាចនាំឱ្យអ៊ីរ៉ង់ប្រឈមនឹងការឆ្លើយតបដោយកម្លាំងយោធាដែលនៅតែមានសមត្ថភាពខ្ពស់ពីសហរដ្ឋអាមេរិក។

*បើអ៊ីរ៉ង់ចង់ឆ្លៀតឱកាស ហានិភ័យបាត់បង់ក៏មិនអាចចៀសផុតដែរ
ការខ្វះស្តុកមីស៊ីលសំខាន់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក អាចត្រូវបានមើលឃើញថា ជាឱកាសយុទ្ធសាស្ត្រមួយសម្រាប់អ៊ីរ៉ង់។ ប៉ុន្តែ សម្រាប់ទីក្រុងតេហេរ៉ង់ ការបង្កើនសម្ពាធនៅពេលនេះ ក៏មានហានិភ័យមិនតិចដែរ។ ទោះបីអាមេរិកកំពុងប្រឈមបញ្ហាស្តុកមីស៊ីលមួយចំនួនក៏ដោយ វ៉ាស៊ីនតោន នៅតែជាមហាអំណាចយោធា ដែលមានសមត្ថភាពបើកប្រតិបត្តិការវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំ និងពង្រីកសង្គ្រាមបាន ប្រសិនបើការគណនាយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ខ្លួនផ្លាស់ប្តូរ។

លើសពីនេះ ការបន្តបិទច្រកសមុទ្រ Hormuz យូរពេក ក៏មិនមែនជាជម្រើសដែលអ៊ីរ៉ង់ទទួលបានផលប្រយោជន៍តែមួយមុខដែរ។ វាអាចប៉ះពាល់ដល់ពាណិជ្ជកម្មប្រេងពិភពលោក សេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ និងទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសដែលមានផលប្រយោជន៍ក្នុងសេរីភាពនៃការធ្វើនាវាចរណ៍។ ដូច្នេះ ការចរចាជាមួយអូម៉ង់អំពីការរៀបចំផ្លូវធ្វើនាវាចរណ៍ថ្មី អាចជាជម្រើសដែលអ៊ីរ៉ង់មើលឃើញថា អាចរក្សាផលប្រយោជន៍យុទ្ធសាស្ត្ររបស់ខ្លួនបានល្អជាជាងការបន្តពង្រីកការប្រឈមដោយយោធា។

និយាយម្យ៉ាងទៀត សម្រាប់អ៊ីរ៉ង់ ការមិនឆ្លៀតឱកាសភ្លាមៗ មិនចាំបាច់មានន័យថា បោះបង់ឱកាសនោះទេ ប៉ុន្តែអាចជាការគណនាថា ការរក្សាអានុភាពលើតុចរចា មានតម្លៃច្រើនជាងការបង្កើនសង្គ្រាមនៅលើសមរភូមិ។

*អ៊ីរ៉ង់ជ្រើសផលប្រយោជន៍លើតុចរចា ជាជាងនៅលើសមរភូមិ
នៅពេលដែលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រើពាក្យ «ផ្តល់ឱកាសចុងក្រោយ» និងបន្តព្រមានថា សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងបង្កើនការវាយប្រហារ ប្រសិនបើការចរចាបរាជ័យ វាបានបង្ហាញថា ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនកំពុងប្រើសម្ពាធយោធា គួបផ្សំនឹងសម្ពាធការទូត ដើម្បីបង្ខំឱ្យអ៊ីរ៉ង់ទទួលយកកិច្ចព្រមព្រៀង។
ប៉ុន្តែ ការវិវត្តនៅលើដី ហាក់បង្ហាញថា អ៊ីរ៉ង់មិនបានឆ្លើយតបដោយការពង្រីកសង្គ្រាមនោះទេ។

ផ្ទុយទៅវិញ ទីក្រុងតេហេរ៉ង់ នៅតែបន្តការចរចាជាមួយអូម៉ង់ជុំវិញច្រកសមុទ្រ Hormuz ខណៈនៅតែរក្សាគោលជំហររបស់ខ្លួន។ ក្នុងបរិបទនេះ អ៊ីរ៉ង់ហាក់កំពុងព្យាយាមបម្លែងសម្ពាធយោធា ទៅជាអានុភាពលើតុចរចា ជាជាងបង្កើនការប្រឈមនៅលើសមរភូមិ ខណៈសេចក្តីរាយការណ៍នានាបង្ហាញថា សមត្ថភាពរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងការបន្តប្រើប្រាស់មីស៊ីល និងអាវុធទំនើបក្នុងសង្គ្រាមអូសបន្លាយ កំពុងរងសម្ពាធពីការថយចុះនៃស្តុកអាវុធសំខាន់។

សម្រាប់អ៊ីរ៉ង់ ការរក្សាសម្ពាធក្នុងដំណើរការចរចា អាចមានតម្លៃយុទ្ធសាស្ត្រច្រើនជាងការបើកការវាយប្រហារបន្ថែម ដែលអាចផ្តល់ហេតុផលឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកឆ្លើយតបដោយកម្លាំងធំជាងមុន។ ក្នុងន័យនេះ ការចរចា និងការទប់ទល់ មិនមែនជាជម្រើសផ្ទុយគ្នាទេ ប៉ុន្តែអាចជាផ្នែកពីរនៃយុទ្ធសាស្ត្រតែមួយ៖ រក្សាសម្ពាធឱ្យគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍លើតុចរចា ដោយមិនរុញសង្គ្រាមឱ្យឆ្លងចូលដំណាក់កាលដែលពិបាកគ្រប់គ្រង។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន៖
ការដែលអ៊ីរ៉ង់ មិនបង្កើនសម្ពាធភ្លាមៗ ខណៈសហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងប្រឈមបញ្ហាស្តុកមីស៊ីលសំខាន់ មិនចាំបាច់មានន័យថា ទីក្រុងតេហេរ៉ង់ បានបោះបង់ឱកាសយុទ្ធសាស្ត្រនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាអាចបង្ហាញថា អ៊ីរ៉ង់កំពុងព្យាយាមបម្លែងសម្ពាធដែលខ្លួនមាន ទៅជាអានុភាពលើតុចរចា ជាជាងប្រថុយបើកសង្គ្រាមកាន់តែធំ ដែលអាចបង្កើតហានិភ័យថ្មីសម្រាប់ខ្លួនឯង។

ជាមួយគ្នានេះ ការថយចុះនៃស្តុកមីស៊ីលសំខាន់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ក៏មិនគួរត្រូវបានបកស្រាយថា ជាការបាត់បង់អានុភាពយោធានោះដែរ។ វាបង្ហាញកាន់តែច្បាស់ថា សង្គ្រាមដែលអូសបន្លាយ កំពុងធ្វើឱ្យថ្លៃដើម នៃការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធាកើនឡើងសម្រាប់ភាគីទាំងពីរ។

នៅទីបំផុត សង្គ្រាមមិនត្រូវបានសម្រេចដោយអ្នកណាមានមីស៊ីលនៅសល់ច្រើនជាងនោះទេ ប៉ុន្តែដោយអ្នកណាអាចបម្លែងសម្ពាធយោធា ទៅជាអត្ថប្រយោជន៍នយោបាយ និងយុទ្ធសាស្ត្របានប្រសើរជាង។ មូលហេតុនេះហើយ ទើបនៅពេលគ្រាប់មីស៊ីលនៅតែបន្តហោះហើរ ភាគីទាំងពីរ ក៏នៅតែទុកទ្វារចរចាឱ្យនៅបើកចំហដដែល។

ប្រវត្តិសាស្ត្រធ្លាប់បានបង្ហាញថា អ្នកដែលមិនបាញ់មុន មិនមែនដោយសារខ្សោយទេ ប៉ុន្តែដោយសារគេកំពុងជ្រើសរើសសមរភូមិដែលមានតម្លៃជាង នោះគឺតុចរចា៕