(ភ្នំពេញ)៖ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា កំពុងបំពេញទស្សនកិច្ច៣ថ្ងៃទៅកាន់ប្រទេសចិន។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ សម្តេចបវរធិបតី នឹងអញ្ជើញជួបថ្នាក់ដឹកនាំ កំពូលនៃប្រទេស និង ចូលរួមថ្លែងសុន្ទរកថាបើកក្នុងសន្និសីទបញ្ញាសិប្បនិម្មិតពិភពលោក។

Fresh Exclusive: មានអត្ថបទស៊ីជម្រៅមួយក្នុងការចង់ដឹងថា តើដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ មាន សារៈសំខាន់យ៉ាងណាចំពោះកម្ពុជា?

នៅក្នុងពិភពលោកដែលកំពុងផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងឆាប់រហ័ស ការធ្វើទស្សនកិច្ចរបស់មេដឹកនាំប្រទេសមួយ មិនមែនគ្រាន់តែជាការជួបពិភាក្សាការទូតធម្មតានោះទេ។ ជាញឹកញាប់ វាជាសញ្ញាបង្ហាញពីទិសដៅយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ប្រទេស និងអាទិភាពដែលរដ្ឋាភិបាលកំពុងផ្តោតលើ។

ក្នុងបរិបទនោះ ដំណើរទស្សនកិច្ចការងាររយៈពេលបីថ្ងៃរបស់សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ទៅកាន់សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ គឺមានអត្ថន័យលើសពីពិធីការការទូត។

វាបង្ហាញពីការបន្តពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រធំបំផុតមួយរបស់កម្ពុជា ខណៈដែលពិភពលោកកំពុងឈានចូលសម័យថ្មី ដែលសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល បញ្ញាសិប្បនិម្មិត និងការប្រកួតប្រជែងរវាងមហាអំណាច កំពុងកំណត់របៀបរៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិ។

ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ មានសារៈសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា លើសពីពិធីការការទូតធម្មតា។ វាឆ្លុះបញ្ចាំងពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់កម្ពុជា ក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងនយោបាយជាមួយចិន, ជំរុញពាណិជ្ជកម្មនិងការវិនិយោគ, ពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យបច្ចេកវិទ្យា និងបញ្ញាសិប្បនិម្មិត ព្រមទាំងពង្រឹងទីតាំងរបស់ខ្លួនក្នុងបរិបទភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ដែលកំពុងផ្លាស់ប្តូរ។ លើសពីនេះ វាក៏បង្ហាញពីការយកចិត្តទុកដាក់ដែលចិនផ្តល់ដល់កម្ពុជា ក្នុងក្របខ័ណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការតំបន់ និងបើកឱកាសឱ្យកម្ពុជា ប្រែក្លាយទំនាក់ទំនងការទូតទៅជាការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យា ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរយៈពេលវែង។

ជាសរុប ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ បង្ហាញថា កម្ពុជា កំពុងព្យាយាមភ្ជាប់គោលនយោបាយការបរទេសជាមួយយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងបច្ចេកវិទ្យាសម្រាប់អនាគត។

*ទំនាក់ទំនងនយោបាយកម្រិតខ្ពស់
កម្មវិធីរបស់សម្តេចបវរធិបតី ដែលនឹងជួបប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជីនពីង និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន លោក លី ឈាង មិនមែនគ្រាន់តែជាពិធីការការទូតធម្មតានោះទេ។ ជំនួបជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលទាំងពីររូបនេះ បង្ហាញថា ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា–ចិន នៅតែស្ថិតក្នុងកម្រិតខ្ពស់ និងបន្តទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់ពីថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលនៃប្រទេសទាំងពីរ។

សម្រាប់កម្ពុជា, ចិននៅតែជាដៃគូដ៏សំខាន់មួយក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគ។ ដូច្នេះ ការជួបពិភាក្សាជាទៀងទាត់រវាងថ្នាក់ដឹកនាំកំពូល មិនត្រឹមតែជាការបញ្ជាក់ពីទំនុកចិត្តនយោបាយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាយន្តការជំរុញការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀង និងគម្រោងសហប្រតិបត្តិការដែលភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នារួចមក។

ក្នុងបរិបទដែលស្ថានការណ៍តំបន់ និងពិភពលោកកំពុងប្រែប្រួលយ៉ាងឆាប់រហ័ស, ការរក្សាការប្រាស្រ័យទាក់ទងដោយផ្ទាល់រវាងមេដឹកនាំនៃប្រទេសទាំងពីរ ក៏ជួយធានាថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីអាចបន្តទៅមុខប្រកបដោយស្ថិរភាព និងឆ្លើយតបនឹងបញ្ហាប្រឈមថ្មីៗបានទាន់ពេលវេលា។

*សេដ្ឋកិច្ច និងការវិនិយោគ
ក្រៅពីជំនួបផ្លូវការជាមួយមេដឹកនាំចិន សម្តេចធិបតីក៏មានកម្មវិធីជួបតំណាងធុរជនចិនផងដែរ។ បើទំនាក់ទំនងនយោបាយជាគ្រឹះរវាងប្រទេសទាំងពីរ នោះសេដ្ឋកិច្ច និងការវិនិយោគ គឺជាផលជាក់ស្តែង ដែលកម្ពុជារំពឹងទទួលបានពីដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ។

នេះបង្ហាញថា ដំណើរទស្សនកិច្ច មិនផ្តោតតែលើការពង្រឹងទំនាក់ទំនងការទូតប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែមានគោលបំណងជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និងស្វែងរកឱកាសវិនិយោគថ្មីៗ។

ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ កម្ពុជាកំពុងជំរុញការកែប្រែរចនាសម្ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច ដោយលើកទឹកចិត្តការវិនិយោគលើវិស័យដែលមានតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់ ដូចជា បច្ចេកវិទ្យា ឧស្សាហកម្មផលិតកម្មសម័យថ្មី សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល និងការច្នៃប្រឌិត។ ការទាក់ទាញការវិនិយោគក្នុងវិស័យទាំងនេះ ត្រូវបានគេមើលឃើញថា អាចជួយបង្កើនផលិតភាព បង្កើតការងារដែលទាមទារជំនាញខ្ពស់ និងពង្រឹងសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងរបស់កម្ពុជាក្នុងតំបន់។

ទន្ទឹមនឹងនេះ ការជួបជាមួយធុរជនចិន ក៏ជាឱកាសបង្ហាញពីសក្តានុពលរបស់កម្ពុជា ក្នុងនាមជាទីតាំងវិនិយោគដែលមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រអំណោយផល និងអាចភ្ជាប់ទីផ្សារក្នុងតំបន់អាស៊ានជាមួយខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់តំបន់ និងពិភពលោក។ ប្រសិនបើអាចទាក់ទាញគម្រោងវិនិយោគដែលផ្តោតលើបច្ចេកវិទ្យា និងការផ្ទេរចំណេះដឹងបានកាន់តែច្រើន នោះដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ អាចផ្តល់ផលប្រយោជន៍លើសពីការបង្កើនទុនវិនិយោគ ដោយជួយពង្រឹងមូលដ្ឋានសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចរយៈពេលវែងរបស់កម្ពុជា។

*AI៖ របៀបវារៈថ្មីសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍកម្ពុជា
ក្នុងចំណោមកម្មវិធីទាំងអស់នៃដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ការចូលរួម និងថ្លែងសុន្ទរកថារបស់សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅសន្និសីទបញ្ញាសិប្បនិម្មិតពិភពលោក (World Artificial Intelligence Conference – WAIC 2026) នៅទីក្រុងសៀងហៃ អាចចាត់ទុកថាជាចំណុចដែលមានអត្ថន័យយុទ្ធសាស្ត្រជាងគេ។

សន្និសីទបញ្ញាសិប្បនិម្មិតពិភពលោក មិនមែនជាសន្និសីទបច្ចេកវិទ្យាធម្មតាទេ។ វាជាវេទិកាអន្តរជាតិដ៏សំខាន់មួយ ដែលប្រមូលផ្តុំអ្នកតំណាងរដ្ឋាភិបាល អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ សាកលវិទ្យាល័យ ស្ថាប័នស្រាវជ្រាវ និងក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាឈានមុខពីប្រទេសជាច្រើន ដើម្បីពិភាក្សាអំពីទិសដៅអនាគតនៃបញ្ញាសិប្បនិម្មិត ការច្នៃប្រឌិត និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ។

ការចូលរួមរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បង្ហាញថា កម្ពុជាមិនបានស្ថិតនៅក្រៅការផ្លាស់ប្តូរបច្ចេកវិទ្យាដែលកំពុងកើតឡើងលើពិភពលោកនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ កម្ពុជាចង់ចូលរួមកាន់តែសកម្មក្នុងការសន្ទនាអំពីអនាគតនៃ AI, ស្វែងរកដៃគូសម្រាប់ការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យា, ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស និងការពង្រឹងសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល។

សម្រាប់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍដូចជាកម្ពុជា AI មិនមែនគ្រាន់តែជាបច្ចេកវិទ្យាថ្មីមួយប៉ុណ្ណោះទេ។ វាជាឧបករណ៍ដែលអាចជួយបង្កើនផលិតភាព កែលម្អសេវាសាធារណៈ លើកកម្ពស់គុណភាពអប់រំ និងសុខាភិបាល ព្រមទាំងជួយឱ្យសហគ្រាស និងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ មានសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងកាន់តែខ្លាំងក្នុងយុគសម័យឌីជីថល។

ការចូលរួម សន្និសីទបញ្ញាសិប្បនិម្មិតពិភពលោក ២០២៦ របស់កម្ពុជា គឹជាសញ្ញាបង្ហាញថា កម្ពុជា កំពុងស្វែងរកទីតាំងរបស់ខ្លួននៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចដែលបច្ចេកវិទ្យា និងបញ្ញាសិប្បនិម្មិត កំពុងក្លាយជាកត្តាសំខាន់នៃការអភិវឌ្ឍ និងការប្រកួតប្រជែងរបស់ប្រទេសនានា។ ក្នុងបរិបទនេះ នៅសតវត្សរ៍ទី២១ ប្រទេសនានា មិនត្រឹមតែប្រកួតប្រជែងលើដើមទុន ឬកម្លាំងពលកម្មទៀតទេ ប៉ុន្តែកំពុងប្រកួតប្រជែងលើបញ្ញាសិប្បនិម្មិត ទិន្នន័យ និងសមត្ថភាពច្នៃប្រឌិត។

ហេតុអ្វីចិនអញ្ជើញកម្ពុជា?
ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ បង្ហាញថា ចិនមានចំណាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយកម្ពុជា ដែលជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ កម្ពុជាមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រយុទ្ធសាស្ត្រដែលអាចជួយចិនពង្រីកឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ច និងការតភ្ជាប់ក្នុងតំបន់ តាមរយៈគម្រោងដូចជា ខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ (BRI)។

លើសពីនេះ កម្ពុជា ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាដៃគូដែលមានភាពជឿជាក់ និងមានការគាំទ្រនយោបាយល្អក្នុងវេទិកាអន្តរជាតិ ដែលជួយពង្រឹងស្ថានភាពរបស់ចិនក្នុងតំបន់ និងលើឆាកពិភពលោក។ ការអញ្ជើញនេះ ក៏អាចបង្ហាញពីបំណងរបស់ចិនក្នុងការពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យសេដ្ឋកិច្ច បច្ចេកវិទ្យា និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជាមួយកម្ពុជា។

ជាមួយគ្នានេះ ចិនក៏អាចមើលឃើញកម្ពុជាជាចំណុចសំខាន់សម្រាប់ការពង្រីកទីផ្សារ និងការវិនិយោគក្នុងតំបន់ ដែលអាចជួយបង្កើនការតភ្ជាប់សេដ្ឋកិច្ច និងបង្កើតឱកាសថ្មីៗសម្រាប់ទាំងពីរភាគី។

ក្នុងន័យនេះ ការអញ្ជើញកម្ពុជា មិនត្រឹមតែជាការពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ចិនក្នុងការពង្រីកឥទ្ធិពល និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនៅក្នុងតំបន់ និងលើឆាកអន្តរជាតិផងដែរ។

*អត្ថន័យភូមិសាស្ត្រនយោបាយ
ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ទៅកាន់ប្រទេសចិន មិនអាចមើលដាច់ដោយឡែកពីបរិបទភូមិសាស្ត្រនយោបាយនាពេលបច្ចុប្បន្នបានឡើយ។ វាកើតឡើងក្នុងពេលដែលតំបន់អាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក កំពុងក្លាយជាចំណុចកណ្តាលនៃការប្រកួតប្រជែងរវាងមហាអំណាច មិនត្រឹមតែលើវិស័យសន្តិសុខប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងលើសេដ្ឋកិច្ច បច្ចេកវិទ្យា ខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ និងការកំណត់ស្តង់ដារសម្រាប់អនាគតឌីជីថលផងដែរ។

ក្នុងបរិបទនេះ ប្រទេសតូចៗដូចជាកម្ពុជា កំពុងប្រឈមនឹងភារកិច្ចដ៏ស្មុគស្មាញមួយ គឺការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយដៃគូសំខាន់ៗ ខណៈដែលត្រូវបន្តការពារឯករាជ្យភាព អធិបតេយ្យភាព និងផលប្រយោជន៍ជាតិរបស់ខ្លួន។ សម្រាប់កម្ពុជា ចិននៅតែជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់មួយក្នុងវិស័យនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការអភិវឌ្ឍ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ កម្ពុជា ក៏បន្តប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលនយោបាយការបរទេសឯករាជ្យ សន្តិភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយគ្រប់ប្រទេស ដោយផ្អែកលើផលប្រយោជន៍ជាតិជាស្នូល។

ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ក៏ឆ្លុះបញ្ចាំងពីនិន្នាការថ្មីមួយនៃការទូតអន្តរជាតិផងដែរ។ បើកាលពីអតីតកាល ការទូតផ្តោតជាចម្បងលើបញ្ហានយោបាយ និងសន្តិសុខនោះ បច្ចុប្បន្ន វាបានពង្រីកទៅដល់ការប្រកួតប្រជែងលើបច្ចេកវិទ្យា បញ្ញាសិប្បនិម្មិត ថាមពលស្អាត និងការច្នៃប្រឌិត។ ដូច្នេះ ការពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ មិនត្រឹមតែជាការពង្រឹងចំណងមិត្តភាពប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាការស្វែងរកឱកាសសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងការកែលម្អសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងរបស់ប្រទេស។

ក្នុងន័យនេះ ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់សម្តេចបវរធិបតី ទៅកាន់ប្រទេសចិន អាចត្រូវបានមើលឃើញថា ជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់កម្ពុជា ក្នុងការពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ ទាញយកឱកាសពីការផ្លាស់ប្តូរសេដ្ឋកិច្ច និងបច្ចេកវិទ្យាពិភពលោក និងបន្តអនុវត្តគោលនយោបាយការបរទេសដែលផ្តោតលើសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។

*តើកម្ពុជាគួរធ្វើអ្វីបន្ទាប់?
ដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការ និងការចូលរួមក្នុងវេទិកាអន្តរជាតិ ពិតជាមានសារៈសំខាន់។ ប៉ុន្តែលទ្ធផលពិតប្រាកដ នឹងមិនត្រូវវាស់វែងតាមចំនួននៃការជួប ឬសុន្ទរកថានោះទេ។ អ្វីដែលសំខាន់ជាងនេះ គឺថា តើកម្ពុជាអាចប្រែក្លាយឱកាសដែលទទួលបានពីដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ទៅជាលទ្ធផលជាក់ស្តែងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រទេសបានកម្រិតណា?

ជំហានទីមួយ គឺការពង្រឹងធនធានមនុស្ស។ ក្នុងយុគសម័យបញ្ញាសិប្បនិម្មិត ប្រទេសដែលមានសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែង មិនមែនជាប្រទេសដែលមានធនធានធម្មជាតិច្រើនជាងគេនោះទេ ប៉ុន្តែជាប្រទេសដែលមានធនធានមនុស្សប្រកបដោយចំណេះដឹង ជំនាញឌីជីថល និងសមត្ថភាពច្នៃប្រឌិត។ ដូច្នេះ ការវិនិយោគលើការអប់រំ ការស្រាវជ្រាវ និងការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញ AI នឹងក្លាយជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍរយៈពេលវែង។

ជំហានទីពីរ គឺការបង្កើតបរិយាកាសអំណោយផលសម្រាប់ការវិនិយោគ និងការច្នៃប្រឌិត។ ការទាក់ទាញក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា មជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវ និងសហគ្រាសនវានុវត្តន៍ មិនអាស្រ័យលើទុនវិនិយោគតែមួយមុខនោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងពាក់ព័ន្ធនឹងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឌីជីថល ក្របខ័ណ្ឌច្បាប់ ការការពារទិន្នន័យ ការអភិវឌ្ឍជំនាញ និងបរិយាកាសធុរកិច្ចដែលមានតម្លាភាព និងអាចព្យាករបាន។

ជំហានទីបី គឺការពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ។ វេទិកាដូចជា សន្និសីទបញ្ញាសិប្បនិម្មិតពិភពលោក មិនគួរបញ្ចប់ត្រឹមការចូលរួមមួយលើកនោះទេ។ វាគួរត្រូវបានប្រើជាចំណុចចាប់ផ្តើមសម្រាប់ការកសាងភាពជាដៃគូជាមួយសាកលវិទ្យាល័យ ស្ថាប័នស្រាវជ្រាវ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា និងអ្នកវិនិយោគអន្តរជាតិ ដើម្បីជំរុញការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យា ការស្រាវជ្រាវរួម និងការអភិវឌ្ឍនវានុវត្តន៍នៅកម្ពុជា។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន
ទីបំផុត អ្វីដែលនឹងកំណត់ជោគជ័យនៃដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ មិនមែនស្ថិតនៅលើពិធីការការទូត ឬចំនួនជំនួបដែលបានធ្វើនោះទេ ប៉ុន្តែស្ថិតនៅលើសមត្ថភាពរបស់កម្ពុជា ក្នុងការប្រែក្លាយទំនាក់ទំនងនយោបាយទៅជាការវិនិយោគ ប្រែក្លាយការវិនិយោគទៅជាការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យា និងប្រែក្លាយបច្ចេកវិទ្យាទៅជាការលើកកម្ពស់គុណភាពជីវិត និងសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងរបស់ប្រជាជន។

ប្រសិនបើកម្ពុជាអាចធ្វើបាន ដំណើរទស្សនកិច្ចលើកនេះ នឹងមិនត្រឹមតែត្រូវបានចងចាំថា ជាដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការមួយទៅកាន់ប្រទេសចិនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែអាចក្លាយជាចំណុចរបត់មួយក្នុងការពន្លឿនការផ្លាស់ប្តូរសេដ្ឋកិច្ច និងការរៀបចំប្រទេសឱ្យត្រៀមខ្លួនសម្រាប់យុគសម័យបញ្ញាសិប្បនិម្មិត។

ក្នុងន័យនេះ ដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសចិន មិនមែនគ្រាន់តែជាការជួបរវាងមេដឹកនាំនៃប្រទេសទាំងពីរ ឬការចូលរួមក្នុងសន្និសីទអន្តរជាតិមួយប៉ុណ្ណោះទេ។ វាជាសញ្ញាបង្ហាញថា កម្ពុជាកំពុងព្យាយាមភ្ជាប់ខ្លួនឱ្យកាន់តែជិតនឹងរលកបច្ចេកវិទ្យាថ្មី ដែលកំពុងផ្លាស់ប្តូរសេដ្ឋកិច្ច និងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ។

នៅសតវត្សរ៍ទី២១នេះ ការប្រកួតប្រជែងរបស់ប្រទេសនានា មិនត្រឹមតែទៅលើទុន ឬកម្លាំងពលកម្មទៀតនោះឡើយ ប៉ុន្តែកំពុងប្រកួតប្រជែងលើចំណេះដឹង បច្ចេកវិទ្យា និងបញ្ញាសិប្បនិម្មិត។ ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ទៅកាន់ប្រទេសចិន អាចត្រូវបានមើលឃើញថា ជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចខិតខំរបស់កម្ពុជា ក្នុងការរៀបចំខ្លួនឱ្យស្របនឹងការផ្លាស់ប្តូរនៃពិភពលោក ដែលអំណាចនាពេលអនាគត នឹងត្រូវកំណត់ មិនត្រឹមតែដោយសេដ្ឋកិច្ច និងយោធាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងដោយសមត្ថភាពច្នៃប្រឌិត និងបច្ចេកវិទ្យាផងដែរ»៕