(ភ្នំពេញ)៖ ពីមុនមក យើងតែងតែគិតថា ការកើនឡើងនៃវាលខ្សាច់គឺជាដំណើរការធម្មជាតិ ឬជាអ្វីដែលជៀសមិនរួច។ ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃ ការយល់ឃើញបែបនេះលែងត្រឹមត្រូវទៀតហើយ។ តាមពិតទៅ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុគឺជាអ្នកជំរុញ និងពន្លឿនឱ្យដីប្រែជាវាលខ្សាច់កាន់តែលឿន។ នេះមិនមែនជារឿងធម្មតានោះទេ ប៉ុន្តែជាផលវិបាកដែលបង្កឡើងដោយទង្វើមនុស្ស ហើយពិភពលោកយើងនៅមិនទាន់បានរួមគ្នាដោះស្រាយបញ្ហានេះឱ្យបានល្អនៅឡើយទេ។

ហេតុអ្វីបានជាវាបែបនេះ? នៅពេលផែនដីឡើងកម្ដៅខ្លាំង ដីក៏បាត់បង់សំណើមយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ កម្ដៅធ្វើឱ្យទឹកហួតអស់ ហើយដីក៏ប្រែជាស្ងួត រឹង និងដាំអ្វីមិនកើត។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ភ្លៀងក៏ធ្លាក់មិនទៀងទាត់៖ តំបន់ខ្លះរាំងស្ងួតយូរ តំបន់ខ្លះទៀតភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងពេកក្នុងពេលតែមួយ ដែលធ្វើឱ្យទឹកហូរនាំយកសារធាតុចិញ្ចឹមពីលើដីទៅបាត់អស់។ លទ្ធផលគឺ ដីកាន់តែអន់ថយ។

នៅពេលដែលដីលែងសូវមានផលលាភ ដោយសារតែអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង មនុស្សចាប់ផ្តើមទាញយកផលពីដីកាន់តែខ្លាំង ដើម្បីរស់រានមានជីវិត ដូចជាការកាប់ឈើ ការឱ្យសត្វស៊ីស្មៅលើសកម្រិត ឬការដាំដុះលើសកម្រិត។ សកម្មភាពទាំងនេះមិនមែនកើតពីការចង់បំផ្លាញទេ គឺដោយសារតែភាពចាំបាច់ ប៉ុន្តែវាធ្វើឱ្យដីកាន់តែខូចខាតខ្លាំងឡើងៗ ហើយយើងនឹងជួបការលំបាកកាន់តែខ្លាំងនៅថ្ងៃអនាគត។

ផលប៉ះពាល់នេះមិនមែនប៉ះពាល់តែបរិស្ថានទេ ប៉ុន្តែវានាំឱ្យ៖ ខ្វះខាតចំណីអាហារ ខ្វះទឹកប្រើប្រាស់ សេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះ បង្ខំឱ្យមនុស្សបោះបង់ផ្ទះសម្បែង ហើយបង្កឱ្យមានជម្លោះដណ្តើមធនធានគ្នាលែងឈប់។

ប៉ុន្តែនៅទាន់ពេលវេលា យើងអាចរួមគ្នាដោះស្រាយបញ្ហានេះតាមរយៈកាត់បន្ថយការបំពុលបរិយាកាស ស្តារដីឡើងវិញ ធ្វើកសិកម្មឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងប្រើប្រាស់ទឹកដោយសន្សំសំចៃ។ វានឹងក្លាយជាបញ្ហាកាន់តែធំ បើយើងធ្វើវាយឺតពេល ហើយនៅតែបំបែកគ្នាធ្វើមិនរួមដៃគ្នា។ យើងត្រូវតែរួមបញ្ចូលបញ្ហាដីធ្លីទៅក្នុងគោលនយោបាយការពារអាកាសធាតុ។

ពិភពលោកមិនអាចព្រងើយកន្តើយចំពោះរឿងនេះទៀតទេ។ វាជារឿងដែលយើងជ្រើសរើសធ្វើ ហើយយើងត្រូវតែផ្លាស់ប្តូរវា។ ការពន្យារពេល ឬការធ្វើអ្វីៗដែលមិនពេញដៃពេញជើង នឹងធ្វើឱ្យយើងខាតបង់កាន់តែខ្លាំង។

សំណួរមិនមែនសួរថា «តើអាកាសធាតុក្តៅធ្វើឱ្យដីក្លាយជាវាលខ្សាច់ឬទេ?» នោះទេ ព្រោះចម្លើយគឺ ពិតជាមែន!។ សំណួរដែលសំខាន់ជាងនេះគឺ តើយើងមានឆន្ទៈគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការរួបរួមគ្នាដោះស្រាយបញ្ហានេះភ្លាមៗដែរ ឬទេ?៕