(ភ្នំពេញ)៖ លោកបណ្ឌិត ញិល រដ្ឋា អ្នកជំនាញភូមិសាស្រ្តនយោបាយ និងជាអ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិ បានលើកឡើងថា ការឡើងកាន់អំណាចរបស់ ប៉ុល ពត និងខ្មែរក្រហមនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ ឬ រយៈពេល ៥១ឆ្នាំមុន មិនត្រឹមតែជាការផ្លាស់ប្តូររបបនយោបាយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាការចាប់ផ្តើមនៃយុទ្ធនាការ «បោសសម្អាត» វណ្ណៈដែលរបបនេះចាត់ទុកថាជាសត្រូវ។ ក្នុងនោះ «បញ្ញវន្ត» គឺជាគោលដៅចម្បងនៃការកម្ទេចចោល។

១. ឫសគល់នៃមនោគមវិជ្ជា៖ ឆ្នាំសូន្យ និងការស្អប់ខ្ពើមអ្នកចេះដឹង

ប៉ុល ពត បានដាក់ចេញនូវគោលនយោបាយ «ឆ្នាំសូន្យ» ដែលមានបំណងលុបបំបាត់រាល់ឥទ្ធិពលបរទេស និងទំនើបកម្ម។ ក្នុងក្រសែភ្នែករបស់អង្គការបដិវត្តន៍ បញ្ញវន្តត្រូវបានគេចាត់ទុកថា៖

- ជាភ្នាក់ងាររបស់ចក្រពត្តិនិយម៖ អ្នកដែលរៀនសូត្រជ្រៅជ្រះត្រូវបានចោទថាជា «ភ្នាក់ងារ CIA» អាមេរិក ឬ «KGB» សូវៀត។
- ជាវណ្ណៈជិះជាន់៖ ចំណេះដឹងត្រូវបានគេកំណត់ថាជាឧបករណ៍សម្រាប់ជិះជាន់កសិករ និងកម្មករ។
- ជាឧបសគ្គដល់សមភាពនិយម៖ ការមានចំណេះដឹងខុសពីគេ គឺជាការបំបែកខ្លួនចេញពី «សមូហភាព»។

២. រូបភាពនៃការកម្ទេច៖ ពីការបោកបញ្ឆោតដល់ការធ្វើទារុណកម្ម

ការកម្ទេចបញ្ញវន្តខ្មែរត្រូវបានធ្វើឡើងតាមរយៈយុទ្ធសាស្ត្រជាច្រើនដំណាក់កាល៖

- ការហៅទៅរៀនសូត្រ៖ នៅដើមរបប ខ្មែរក្រហមបានប្រកាសហៅមន្ត្រីរាជការ គ្រូបង្រៀន និងនិស្សិតឱ្យមកចុះឈ្មោះ ដើម្បី «រៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធការងារថ្មី» ប៉ុន្តែធាតុពិតគឺជាការប្រមូលផ្តុំដើម្បីយកទៅសម្លាប់ចោល។
- និមិត្តរូបនៃបញ្ញវន្ត៖ សូម្បីតែការគ្រាន់តែពាក់វ៉ែនតា ឬការនិយាយភាសាបរទេស ក៏ក្លាយជាភស្តុតាងនៃការមាន «ទោស» ដែលត្រូវបញ្ជូនទៅមន្ទីរសន្តិសុខ ដូចជា ស-២១ (ទួលស្លែង) ជាដើម។
- ការបង្អត់អាហារ និងការធ្វើពលកម្មធ្ងន់ធ្ងរ៖ អ្នកដែលនៅមានជីវិតត្រូវបានបង្ខំឱ្យលាក់អត្តសញ្ញាណខ្លួនឯង ហើយរស់នៅក្រោមការធ្វើការងារហួសកម្លាំង ដើម្បី «លាងខួរក្បាល» និងបំបាត់ភាពជាអ្នកចេះដឹង។

៣. បរិបទភូមិសាស្ត្រនយោបាយ៖ សង្គ្រាមឥណ្ឌូចិន និងឥទ្ធិពលមហាអំណាច

ការងើបឡើងនៃរបប ប៉ុល ពត មិនអាចកាត់ផ្តាច់ចេញពីសង្គ្រាមត្រជាក់ និងសង្គ្រាមឥណ្ឌូចិនបានឡើយ៖

- ការទម្លាក់គ្រាប់បែករបស់អាមេរិក៖ បានបង្កឱ្យមានអស្ថិរភាព និងកំហឹងក្នុងស្រុក ដែលជាឱកាសល្អសម្រាប់ខ្មែរក្រហមទាក់ទាញកម្លាំងកសិករ។
- ការប្រកួតប្រជែងមនោគមវិជ្ជា៖ ជម្លោះរវាងសូវៀត និងចិន បានធ្វើឱ្យកម្ពុជាក្លាយជាសមរភូមិស្រមោល ដែលក្នុងនោះ ប៉ុល ពត បានជ្រើសរើសផ្លូវម៉ៅនិយមជ្រុលនិយមបំផុត។

៤. ផលវិបាកជាប្រវត្តិសាស្ត្រ៖ គម្លាតធនធានមនុស្ស

ការកម្ទេចបញ្ញវន្តក្នុងសម័យ ប៉ុល ពត បានបន្សល់ទុកនូវរបួសយ៉ាងជ្រៅសម្រាប់កម្ពុជា៖

- ការបាត់បង់ធនធានខួរក្បាល៖ ប្រទេសកម្ពុជាត្រូវចាប់ផ្តើមពីចំណុចសូន្យឡើងវិញក្នុងវិស័យអប់រំ សុខាភិបាល និងរដ្ឋបាល បន្ទាប់ពីគ្រូបង្រៀន និងវេជ្ជបណ្ឌិតចន្លោះ ៩០%-៩៥% ត្រូវបានសម្លាប់ ឬភៀសខ្លួន។
- វិបត្តិផ្លូវចិត្ត និងសង្គម៖ ការបំផ្លាញរចនាសម្ព័ន្ធសង្គម និងជំនឿចិត្តលើអ្នកចេះដឹង បានធ្វើឱ្យការអភិវឌ្ឍជាតិមានភាពយឺតយ៉ាវអស់ជាច្រើនទសវត្សរ៍។

ដូច្នេះហើយ បើតាមលោកបណ្ឌិត ញិល រដ្ឋា របប ប៉ុល ពត គឺជាមេរៀនដ៏ជូរចត់នៃប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក ជាពិសេសខ្មែរ។ ព្រោះការកម្ទេចបញ្ញវន្តមិនត្រឹមតែជាការសម្លាប់មនុស្សម្នាក់ៗនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាការប៉ុនប៉ង «សម្លាប់អនាគតនៃប្រជាជាតិ»។ តាមរយៈសាលាក្តីខ្មែរក្រហម (ECCC) ការស្វែងរកយុត្តិធម៌ និងការចងក្រងឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ គឺជាកិច្ចការចាំបាច់ដើម្បីធានាថា មហន្តរាយបែបនេះនឹងមិនកើតឡើងជាថ្មីម្តងទៀតឡើយ។

លោកបណ្ឌិត បានអំពាវនាវទៅកាន់យុវជនឲ្យចាំថា សន្តិភាពមិនមែនគ្រាន់តែជាការអវត្តមាននៃសង្គ្រាមនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាឱកាស។ ឱកាស ក្នុងការរៀនសូត្រ ការបញ្ចេញមតិ និងការកសាងអនាគត។ បើគ្មានសន្តិភាព ចំណេះដឹង និងក្តីស្រមៃរបស់អ្នកនឹងត្រូវរលាយសាបសូន្យ ដូចដែលបញ្ញវន្តជំនាន់មុនបានជួបប្រទះ។ ការកសាងសន្តិភាព គឺពិបាក ប៉ុន្តែការថែរក្សាសន្តិភាពគឺរឹតតែពិបាក។ សូមកុំឱ្យតម្លៃសន្តិភាព ត្រឹមតែនៅពេលដែលយើងបាត់បង់វាឱ្យសោះ៕