(ភ្នំពេញ)៖ នៅក្នុងបរិបទពិភពលោកដែលកំពុងប្រឈមនឹងការប្រែប្រួលយ៉ាងលឿន និងភាពស្មុគស្មាញនៃបញ្ហាសន្តិសុខអន្តរជាតិ ការយល់ដឹងឱ្យបានច្បាស់អំពីប្រវត្តិវប្បធម៌ និងជំនឿសាសនា ក្លាយជាចំណុចស្នូលមួយសម្រាប់ការរក្សាសន្តិភាព និងការរួមរស់ដោយសុខដុមរមនា។ ក្នុងន័យនេះ លោក ផាន់ វណ្ណរ័ត្ន អគ្គព្រះរាជអាជ្ញារង នៃមហាអយ្យការអមតុលាការកំពូលកម្ពុជា បានបន្តបង្ហាញទស្សនៈជ្រាលជ្រៅរបស់លោក តាមរយៈអត្ថបទទី១២ ក្រោមចំណងជើង «ស្វែងយល់ឱ្យស៊ីជម្រៅ៖ ឫសគល់ខ្មែរឥស្លាម និងការបែងចែករវាង “ជំនឿសាសនា” និង “សន្តិសុខពិភពលោក”»។

ខាងក្រោមជា ខ្លឹមសារទាំងស្រុងរបស់ លោក ផាន់ វណ្ណរ័ត្ន៖

ក្នុងនាមជាពលរដ្ឋខ្មែរ យើងគួរមានម្ចាស់ការលើការយល់ដឹង ដើម្បីកុំឱ្យអារម្មណ៍សាសនានិយមដឹកមុខ រហូតមើលរំលងការពិតនៃប្រវត្តិសាស្ត្រ និងភាពស្មុគស្មាញនៃនយោបាយសកល។

១. ឫសគល់ពិតនៃ «ជនជាតិចាម»៖ យើងជាអ្នកអាស៊ី មិនមែនអ្នកមជ្ឈិមបូព៌ា បងប្អូនខ្មែរឥស្លាម (ជនជាតិចាម) គឺជាម្ចាស់ស្រុកនៃតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍យើងនេះ៖
- ប្រភពដើម៖ បុព្វបុរសចាម គឺជាម្ចាស់អាណាចក្រចាម្ប៉ាដ៏រុងរឿង (នៅវៀតណាមកណ្តាលបច្ចុប្បន្ន) ដែលមានទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម និងវប្បធម៌ជិតស្និទ្ធបំផុតជាមួយខ្មែរតាំងពីសម័យបុរាណ។
- ឈាមជ័រ៖ ជនជាតិចាម ស្ថិតក្នុងអំបូរភាសា អូស្ត្រូនេស៊ី (Austronesian) ដូចជាបងប្អូនម៉ាឡេ និងឥណ្ឌូនេស៊ី មិនមែនជាសាសន៍អារ៉ាប់ ឬអ៊ីរ៉ង់នៅមជ្ឈិមបូព៌ានោះទេ។
- ការជ្រកកោនក្រោមម្លប់ខ្មែរ៖ ក្រោយការដួលរលំនៃអាណាចក្រចាម្ប៉ា បុព្វបុរសចាមបានមកជ្រកកោនក្រោមការការពារពីព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ។ ដូច្នេះ កម្ពុជាគឺជាមាតុភូមិពិតប្រាកដតែមួយគត់របស់បងប្អូន ដែលរស់នៅដោយសុខដុមរមនារាប់រយឆ្នាំមកហើយ។

២. ការបែងចែករវាង "សាសនា" និង "សន្តិសុខសកល"
យើងត្រូវតែបែងចែកឱ្យដាច់រវាងការប្រតិបត្តិសាសនា និងសកម្មភាពនយោបាយរបស់រដ្ឋ៖
- ករណីអ៊ីរ៉ង់៖ ការដែលមហាអំណាចចាត់វិធានការលើអ៊ីរ៉ង់ គឺផ្អែកលើរឿងនយោបាយ និងសន្តិសុខ (ការទប់ស្កាត់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងក្រុមប្រដាប់អាវុធ) មិនមែនជារឿងវាយប្រហារលើសាសនាឥស្លាមឡើយ។ ជាក់ស្តែង មហាអំណាចក៏ជាសម្ព័ន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធជាមួយប្រទេសឥស្លាមជាច្រើនទៀតដែរ។
- មេរៀនច្បាប់អន្តរជាតិ និង UN៖ ទោះបីជាការទប់ស្កាត់អាវុធមហាវិនាសជារឿងត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែយើងក៏ត្រូវមើលឃើញពីចំណុចខ្វះខាតផងដែរ។ ការចាត់វិធានការណាមួយដែលខ្វះ "ការឯកភាពជាមុនពីអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN)" តែងតែបង្កឱ្យមានការជជែកដេញដោលផ្នែកច្បាប់ និងសីលធម៌អន្តរជាតិ។ ក្នុងនាមជាប្រទេសតូច យើងគាំទ្រសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោក ប៉ុន្តែក៏ចង់ឃើញមហាអំណាចគោរពតាមយន្តការ UN ដើម្បីធានាបាននូវតម្លាភាព និងយុត្តិធម៌សកល។

៣. ការប្រៀបធៀប «ថៃ-ខ្មែរ» និង «អាមេរិក-អ៊ីរ៉ង់»
មានបងប្អូនខ្លះខឹងអាមេរិក រហូតយកទៅប្រៀបធៀបនឹងករណីថៃឈ្លានពានដីខ្មែរ ដែលនេះជារឿងខុសគ្នាស្រឡះ៖
- ករណីថៃ៖ គឺជាការប៉ុនប៉ងរំលោភបូរណភាពទឹកដីខ្មែរ តាមរយៈការប្រើប្រាស់ផែនទីឯកតោភាគី ដែលខុសច្បាប់អន្តរជាតិយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។
- ករណីមជ្ឈិមបូព៌ា៖ វាជារឿងភូមិសាស្ត្រនយោបាយដ៏ស្មុគស្មាញ ដែលជួនកាលមហាអំណាចធ្វើសកម្មភាពដើម្បីផលប្រយោជន៍សន្តិសុខរួម ទោះបីជាមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើនីតិវិធី UN ក៏ដោយ។

សារដាស់តឿនដើម្បីសាមគ្គីភាព៖
បងប្អូនខ្មែរឥស្លាម គឺជាសាច់ឈាមខ្មែរមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន។ កុំឱ្យជម្លោះនយោបាយនៅទីឆ្ងាយ ដែលមានឫសគល់ខុសពីយើង មកបំបែកបំបាក់សាមគ្គីភាពជាតិខ្មែរ។ យើងស្រឡាញ់សាសនា តែយើងត្រូវមានបញ្ញាដើម្បីមើលឱ្យឃើញពីតថភាពនយោបាយសកល និងគោរពច្បាប់អន្តរជាតិដែលយក UN ជាគោល។

«រួមគ្នារក្សាសន្តិភាពជាតិ យល់ច្បាស់ពីច្បាប់អន្តរជាតិ និងសន្តិសុខសកល»!

សំនួរសម្រាប់បងប្អូន!
១.បើនិយាយពីសន្តិសុខពិភពលោក តើបងប្អូនយល់ថា មហាអំណាចគួរគោរពយន្តការអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) កម្រិតណា ដើម្បីឱ្យប្រទេសតូចតាចដូចជាយើង មានទំនុកចិត្តលើប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ?
២. តើបងប្អូនយល់ស្របទេថា "សាមគ្គីភាពជាតិខ្មែរ ត្រូវតែខ្ពស់ជាងជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ា"? បើឯកភាព សូមខមិនថា #ខ្មែរតែមួយ!

ឯកសារយោង (References):
១. The Indianized States of Southeast Asia ដោយ George Coedès៖ បញ្ជាក់ពីឫសគល់អរិយធម៌ និងអត្តសញ្ញាណចាមក្នុងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។
២. សទ្ទានុក្រមឈ្មោះប្រទេស នៃរាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជា៖ សម្រាប់ការសរសេរឈ្មោះប្រទេស និងរដ្ឋធានីឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។
៣. UN Charter (Charter of the United Nations)៖ ស្តីពីគោលការណ៍ប្រើប្រាស់កម្លាំងទ័ព និងអធិបតេយ្យភាពរដ្ឋ។
៤. International Atomic Energy Agency (IAEA) Reports៖ ស្តីពីបញ្ហានុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់។

#ខ្មែរតែមួយ #អត្តសញ្ញាណចាម #សន្តិសុខពិភពលោក #ច្បាប់អន្តរជាតិ #UNCharter #យល់ដឹងប្រវត្តិសាស្ត្រ #សាមគ្គីភាពជាតិ