(ភ្នំពេញ)៖ PM2.5 គឺជាធូលីល្អិតមានអង្កត់ផ្ចិតតូចជាង ឬស្មើ 2.5 មីក្រូម៉ែត្រ (តូចជាង​សក់មនុស្សដល់ទៅ ៣០ដង) ដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាមេរោគបំពុល​ខ្យល់ ដែល​មាន​គ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងបំផុតមួយចំពោះសុខភាពមនុស្ស។ ដោយសារតែវាមានទំហំតូចខ្លាំង ភាគ​ល្អិតទាំងនេះអាចចូលជ្រៅទៅក្នុងសួត ហើយចូលទៅក្នុងសរសៃឈាម បង្កើនហានិភ័យ​នៃជំងឺផ្លូវដង្ហើម ជំងឺបេះដូង និងការស្លាប់មុនអាយុ។

ប្រភពសំខាន់ៗនៃ PM2.5 រួមមានឧស្ម័នផ្សែងពីយានយន្ត សកម្មភាពឧស្សាហកម្ម ការ​ដុត​ឥន្ធនៈថ្ម ជីវឥន្ធនៈ និងការដុតសំណល់ផ្សេងៗ ព្រមទាំងប្រតិកម្មគីមីនៅក្នុង​បរិយា​កាស​។ ទោះបីជាដំណោះស្រាយធំៗត្រូវការការចូលរួមពីរដ្ឋាភិបាល និងវិស័យឧស្សា​ហ​កម្មក៏ដោយ ក៏បុគ្គល និងសហគមន៍អាចអនុវត្តវិធានការអនុវត្តន៍​ ដើម្បីកាត់​បន្ថយ​ការប៉ះ​ពាល់ និងហានិភ័យសុខភាពបាន។ ដើម្បីសុខភាពសាធារណៈ ក្រសួងបរិស្ថាន​សូមណែ​នាំ​នូវវិធានការសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖

១៖ តាមដានគុណភាពខ្យល់ជាប្រចាំ
ការទទួលបានព័ត៌មានអំពីគុណភាពខ្យល់ គឺជាជំហានដំបូងសម្រាប់ការការពារ។ ក្រសួង​បរិស្ថានសូមលើកទឹកចិត្តឱ្យប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់តាមដានគុណភាពខ្យល់ប្រចាំថ្ងៃនៅលើ​ហ្វេកប៊ុកផ្លូវការរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន និងតាមរយៈការចូលទៅកាន់វេបសាយ​របស់​ក្រសួង​បរិស្ថាន www.airquality.moe.gov.kh ពិសេសកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ (APP) ឈ្មោះ CGS SPA ដែលធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពរៀងរាល់១ម៉ោងម្តង។

នៅពេលដែលកម្រិតបំពុលខ្ពស់ ជាពិសេសអំឡុងពេលមានអ័ព្ទផ្សែង ឬអគ្គិភ័យព្រៃឈើ គួរតែបន្ថយ ឬពន្យារពេលសកម្មភាពក្រៅផ្ទះ។ ក្រុមងាយរងគ្រោះ ដូចជា កុមារ មនុស្ស​ចាស់ ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ និងអ្នកមានជំងឺហឺត ឬជំងឺបេះដូង គួរតែប្រុងប្រយ័ត្នជាពិសេស។

២៖ កែលម្អគុណភាពខ្យល់ក្នុងផ្ទះ
មនុស្សជាច្រើនគិតថាការស្នាក់នៅក្នុងផ្ទះមានសុវត្ថិភាព ប៉ុន្តែ PM2.5 អាចចូលមកក្នុង​អគារបានយ៉ាងងាយ។ ការប្រើម៉ាស៊ីនសម្អាតខ្យល់ដែលមានតម្រង(High-Efficiency Particulate Air-HEPA) អាចកាត់បន្ថយកម្រិត PM2.5 ក្នុងផ្ទះបានយ៉ាង​មាន​ប្រសិទ្ធ​ភាព។ គួរបិទទ្វារ និងបង្អួចនៅពេលកម្រិតបំពុលខ្ពស់ ហើយប្រព័ន្ធម៉ាស៊ីនត្រជាក់​គួរ​ប្រើតម្រងគុណភាពខ្ពស់។ ប្រភពបង្កើតធូលីល្អិតក្នុងផ្ទះ ដូចជាការជក់បារី ការដុត​ធូប ទៀន ឬឥន្ធនៈរឹង គួរតែបន្ថយ ឬជៀសវាងទាំងស្រុង។

៣៖ ប្រើម៉ាសការពារ នៅពេលចាំបាច់
នៅពេលមិនអាចជៀសវាងការចេញក្រៅក្នុងអំឡុងពេលបំពុលខ្លាំង ការប្រើម៉ាស​ប្រ​ភេទ N95 ឬ KN95 ដែលពាក់បានត្រឹមត្រូវ អាចជួយកាត់បន្ថយការដកដង្ហើមយក​ធូលី​ល្អិត​ចូលសួត។ ម៉ាសក្រណាត់ ឬម៉ាសវេជ្ជសាស្ត្រធម្មតា ផ្តល់ការការពារកម្រិតទាបចំពោះ PM2.5។ ប្រសិទ្ធភាពនៃម៉ាសអាស្រ័យលើការពាក់ឱ្យជាប់ល្អ និងការប្រើប្រាស់​ជាប់​លាប់​។

៤៖ ការរួមចំណែកផ្ទាល់ខ្លួនក្នុងការកាត់បន្ថយការបំពុលខ្យល់
អាកប្បកិរិយារបស់បុគ្គលមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការកាត់បន្ថយការបញ្ចេញ PM2.5។ ការ​ជ្រើសរើសប្រើប្រាស់យានជំនិះសាធារណៈ ជិះកង់ ឬដើរជើង ជំនួសការបើកបររថយន្ត អាច​កាត់បន្ថយផ្សែងពីយានយន្ត។

ការប្រើឧបករណ៍ប្រើថាមពលប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ការសន្សំអគ្គិសនី និងការ​ជៀស​វាង​ការដុតសំរាម ស្លឹកឈើ ឬសំណល់កសិកម្ម មានជញ្ជ្រាំងស្រូវជាដើម ក៏ជួយ​កាត់​បន្ថយ​ការបញ្ចេញធូលីល្អិតផងដែរ។ ក្នុងរយៈពេលវែង សកម្មភាពរួមនៅកម្រិតគ្រួសារ អាច​រួមចំណែកដល់ខ្យល់ស្អាតជាងមុន។

៥៖ គាំទ្របរិស្ថានទីក្រុងបៃតង
ការរចនាទីក្រុងមានឥទ្ធិពល​យ៉ាងច្បាស់លាស់លើគុណភាពខ្យល់។ ដើមឈើ និង​តំបន់​បៃតងអាចជួយចម្រោះធូលីក្នុងខ្យល់ និងកាត់បន្ថយកម្តៅទីក្រុង ដែលជួយ​បន្ថយ​ការ​បង្កើត​បំពុល។ ការគាំទ្រគម្រោងដាំដើមឈើក្នុងតំបន់ ក៏ដូចជាការអំពាវនាវឱ្យមានថាម​ពល​ស្អាត ច្បាប់បញ្ចេញផ្សែងតឹងរឹង និងប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនសាធារណៈល្អប្រសើរ អាច​នាំ​ទៅរកការកាត់បន្ថយកម្រិត PM2.5 ក្នុងរយៈពេលវែង។

៦៖ ការពង្រឹងសុខភាពតាមរយៈរបបអាហារ
ការថែរក្សាសុខភាពទូទៅឱ្យល្អ អាចជួយកាត់បន្ថយភាពងាយរងផលប៉ះពាល់ពីការ​បំពុល​ខ្យល់។ អាហារដែលមានសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មខ្ពស់ ដូចជាផ្លែឈើ និងបន្លែ អាចជួយកាត់បន្ថយការរលាកដែលបណ្តាលមកពីការប៉ះពាល់ PM2.5។ ការ​ពិនិត្យសុខ​ភាពជាប្រចាំ ជាពិសេសសម្រាប់អ្នកមានជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ អាចជួយរកឃើញបញ្ហា​សុខភាព​ដែល​ទាក់​ទងនឹងការបំពុលខ្យល់បានឆាប់រហ័ស។

ជារួមមកការការពារសុខភាពពីការបំពុលខ្យល់ គឺជាការទទួលខុសត្រូវរួម។ ក្នុងនាម​ជា​អាជ្ញាធរគ្រប់គ្រងបរិស្ថាន ក្រសួងបរិស្ថានបាននិងកំពុងខិតខំពង្រឹងច្បាប់បញ្ចេញផ្សែង និង​ដាំដើមឈើបន្ថែម។ ទោះជាយ៉ាងណា ការតាមដានព័ត៌មានពីក្រសួង និងការកែ​ប្រែ​ទម្លាប់រស់នៅរបស់បងប្អូន គឺជាខែលការពារដ៏រឹងមាំបំផុតសម្រាប់សុខភាពខ្លួនឯង និង​ក្រុមគ្រួសារ៕